Menu Zamknij

Sandhi samogłosek | svara sandhi

Svara sandhi

Svara sandhi czyli sandhi samogłosek
to zasady łączenia wygłosowych i nagłosowych samogłosek
 w złożeniach słownych, w zdaniu (1.) i w obrębie słowa (wewnętrzne) (2.).

1. SVARA SANDHI W ZDANIU I W ZŁOŻENIACH

1.1

Dwie jednakowe,
krótkie samogłoski dają długą
samogłoskę.

अ + अ = आ

इ + इ = ई

उ + उ = ऊ

  • karma + aśaya = karmāśaya
    कर्म + अशय = कर्माशय
  • kapi + indra = kapīndra
    कपि + इन्द्र = कपीन्द्र
  • bahu + ulūkāḥ = bahūlūkāḥ
    बहु + उलूकाः = बहूलूकाः

Jednakowa krótka samogłoska i długa samogłoska dają samogłoskę długą.

अ + आ = आ

इ + ई = ई

उ + ऊ= ऊ

  • maha + ātman = mahātman
    मह + आत्मन् = महात्मन्
  • nadī + īśa = nadīśa
    नदी + ईश = नदीश

1.2

lub daje z następującą niejednakową samogłoską jej guṇa a z guṇa i vṛddhi - jej vṛddhi.

अ, आ + इ, ई = ए

अ, आ + उ, ऊ = ओ

अ, आ + ए = ऐ

अ, आ + ओ = औ

अ, आ + ऋ = अर्

अ, आ + ळ = अल्

  • na + iti = neti
    न + इति = नेति
  • kā + iyam = keyam
    का + इयम् = केयम्
  • mahā + īśvara = maheśvara
    महा + ईश्वर = महेश्वर
  • piṇḍa + udaka = piṇḍodaka
    पिण्ड + उदक = पिण्डोदक
  • na + eva = naiva
    न + एव = नैव
  • atra + eva = atraiva
    अत्र + एव = अत्रैव
  • mama + ojas = mamaujas मम + ओजस् = ममौजस्
  • mama + ṛṇam = mamarṇam
    मम + ऋणम् = ममर्णम्
  • maha + ṛṣi = maharṣi
    मह + ऋषि = महर्षि
  • tasya + aiśvaryam = tasyaiśvaryam
    तस्य + ऐश्वर्यम् = तस्यैश्वर्यम्

1.3

Przed niejednakową samogłoską
इ ई, उ ऊ, ऋ ॠ  przechodzą w य, व, र.

इ, ई -> य

उ, ऊ -> व

ऋ, ॠ -> र

  • prati + ekam = pratyekam
    प्रति + एकम् = प्रत्येकम्

  • api + anya = apyanya
    अपि + अन्य = अप्यन्य

  • sādhu + eva = sadhveva
    साधु + एव = सध्वेव

  • āsu + apsu = āsvapsu
    आसु + अप्सु = आस्वप्सु

  • 1.4

    Po wygłosowym i wypada nagłosowe . Brak zaznaczamy w devanāgarī znakiem 'ऽ', a w transliteracji apostrofem.

    ...ए/ओ + अ...
    =
    ...ए/ओ  ...

    śivo + aham = śivo'ham
    शिवो + अहम् = शिवोऽहम्

    • tato + api = tato 'pi
      ततो + अपि = ततो ऽपि

    • autsukyo + asmi = autsukyo'smi
      औत्सुक्यो + अस्मि = औत्सुक्योऽस्मि
    • astamite + ahani = astamite'hani 
      अस्तमिते + अहनि = अस्तमितेऽहनि

    • svarupe + avasthānam = svarupe 'vasthānam
      स्वरुपे + अवस्थानम् = स्वरुपे ऽवस्थानम्

    1.5

    Przed samogłoską inną niż ,
    i przechodzą w

    ए / ओ -> अ

     

    • ye + ete = ya ete
      ये + एते = य एते

    1.6

    przed samogłoską
    przechodzi w

    może przejść
    również w आय्

    ऐ -> आ
       ऐ -> आय्

    • tasmai + adadām =
      tasmā adadām

      तस्मै + अददाम् =
      तस्मा अददाम्
    • tasmai + adadām = tasmāyadadām
      तस्मै + अददाम् =
      तस्मायददाम्

    1.7

    przed samogłoską
    przechodzi w आव्

    औ -> आव्

     

    • tau + ubhau = tāvubhau
      तौ + उभौ = तावुभौ

    • WYJĄTKI •

    Są wyjątki od powyższych reguł. Niektóre samogłoski końcowe pozostają niezmienne i nie podlegają zasadom sandhi.

    • Niezmienne pozostają końcówki dualis , ,  odmiany imiennej i słownej.
    • Forma zaimkowa अमी
    • Końcowe w połączeniach अथो नो (z अथ उ, न उ)
    • Ostatnia samogłoska wykrzykników अहो i हे