Pewne rzeczy uważamy za oczywiste i nie zastanawiamy się zbytnio nad ich naturą. Tak jest z mową. Wypowiadamy słowa, komunikujemy treści i nie zastanawia nas zbytnio skąd one się biorą, jaką drogę przechodzi słowo aby w końcowej fazie wyjść z naszych ust. Zgodnie z indyjską tradycją lingwistyczną mowa / język, czyli vāk वाक्, występuje na czterech poziomach, z czego dopiero ostatni poziom jest poziomem fizycznej artykulacji. Ale zanim przejdziemy do tej teorii, omówionej m.in w 'Vākyapadīya' Bhartṛhari’ego, przyjrzyjmy się na chwilkę dwóm splecionym ze sobą składowym języka, jakimi jest dźwięk/słowo (śabda) i znaczenie (artha), występującym razem w nierozerwalnym związku jako śabdārtha शब्दार्थ.
śabda शब्द
Słowo śabda शब्द może reprezentować cały szereg powiązanych znaczeń:
- dźwięk fizyczny (fonem) varṇa वर्ण
- znaczącą jednostkę (słowo) pada पद
- znaczącą wypowiedź vākya वाक्य
- świadectwo zaufanego autorytetu zaakceptowanego jako źródło wiedzy śabdapramāṇa शब्दप्रमाण
- mantrę OM reprezentującą Brahmana śabdabrahman शब्दब्रह्मन्
Innymi słowy, może reprezentować dowolną znaczącą jednostkę języka w zależności od kontekstu, a zatem jest zasadniczo nieprzetłumaczalna i najlepiej zachować ją, nie tłumacząc, jako śabda शब्द.
artha अर्थ
Słowo अर्थ artha może mieć szereg różnych znaczeń w zależności od kontekstu, w tym ‘przedmiot, cel, pragnienie, zasób, środki i znaczenie’. W kontekście języka ma dwa znaczenia - znaczenie wypowiedzi (w umyśle mówiącego i słuchacza), a także przedmiot lub podmiot, do którego odnosi się to znaczenie.
शब्दार्थ śabdārtha (m.) du.
- ‘dźwięk/słowo i sens’
- ‘charakter lub znaczenie dźwięków’
- ‘znaczenie słowa’
- ‘sens lub znaczenie tradycji ustnej' (jako źródła wiedzy)
[MW]
Cztery poziomy mowy (vāk वाक्)
Według tej teorii mowa istnieje na czterech poziomach: parā परा, paśyantī पश्यन्ती, madhyamā मध्यमा i vaikharī वैखरी. Poziom ostatni, czyli vaikharī वैखरी, jest poziomem fizycznym, kiedy dochodzi do artykulacji słowa. Poziomem pierwszym jest śabdabrahman शब्दब्रह्मन्.
- Parā परा - (dosł. „poza”), który jest jednolitym niezróżnicowanym śabdabrahmanem, będącym źródłem wszystkiego i znajdującym się w czakrze mūlādhāra मूलाधार (czakra korzenia).
- Paśyantī पश्यन्ती - (dosł. „widzenie”), w którym artha (znaczenie) jest obecne tylko jako zalążek idei, nie dający się jeszcze zróżnicować w słowa. Znajduje się w czakrze maṇipūra मणिपूर (czakra splotu słonecznego) i może być postrzegana intuicyjnie, na przykład przez joginów, którzy mają zaawansowane zdolności poznawcze, i jest poza konkretnym ludzkim językiem.
- Madhyamā मध्यमा - (dosł. „środkowy”), w której artha अर्थ (znaczenie) przejawia się jako śabdasphota शब्दस्फोत (spontanicznie wyłaniające się poznanie, wibracja) i jest rozróżnialna na słowa (pada पद ), ale nie została jeszcze sekwencyjnie przekształcona w słyszalne fonemy dźwiękowe (dhvani ध्वनि). Znajduje się w czakrze anāhata अनाहत (czakra serca) i może być postrzegana jako „mentalny obraz” znaczenia, a zatem jest już w specyficznym ludzkim języku.
4. Vaikharī वैखरी - (dosłownie „cielesny”), który znajduje się w czakrze viśuddha विशुद्ध (czakra gardła) i jest przekształcany przez dhvani ध्वनि (dźwięk) w słyszalną mowę/ język używany w mowie codziennej.
Nawet jeśli przekaz jest zapisany, musi najpierw zostać odtworzony w umyśle piszącego przed napisaniem z poziomu trzeciego (madhyamā) na czwarty (vaikharī) aby następnie zostać przekształcony z vaikharī w madhyamā w umyśle czytelnika.
Wnioski:
Głównym wnioskiem z tego czteropoziomowego modelu vāk jest to, że język jest zjawiskiem, które nie jest liniowe i logiczne, ale holograficzne i intuicyjne, nawet na poziomie vaikharī. Wyjaśnia to, dlaczego rozwijanie zdolności intuicyjnych poprawia umiejętności językowe i komunikacyjne. Wyjaśnia również zjawiska takie jak komunikacja telepatyczna jako działanie na poziomie madhyamā lub paśyantī.
Inną implikacją lokalizacji różnych poziomów vāk na różnych czakrach wzdłuż rdzenia kręgowego jest to, że można stosować tę teorię w diagnozowaniu i leczeniu zaburzeń mowy poprzez śledzenie i naprawianie uszkodzeń rdzenia kręgowego oraz leczenie odpowiednich czakr.
Autorem powyższych spostrzeżeń jest
Amit Rao,
skupiający się m.in. na poznaniu mechanizmu intuicji w życiu i w języku.
#intuitivsanskrit
Wstęp: Małgosia
Bardzo interesujący wykład na ten temat dr. Anuradha Choudry





